Тесла уламжлалт бизнесийн хэмжүүрүүд хэрхэн хоцрогдсоныг харууллаа



Тесла 11 жилийн өмнө “нууц стратегидаа” төсөөлж байснаараа өөрийн анхны “Модел 3” загвараа хүргэсэн. Тэрээр утаагүй спорт машин бүтээхийг хүссэн. Үүнийгээ ч хийж чадсан. Модел 3 маш өндөр үнэлгээтэй бөгөөд олон жилийн хүлээлгийн жагсаалтад багтаж Маск шиг салбарын манлайлагчийн хувьд маш том амжилтад хүрсэн.


Гэсэн хэдий ч Теслагийн тухай төөрөгдөл байсаар л байна. Компаний рэйтингийг худалдаж авах, эзэмших, борлуулахтай ижил тооны барагцаа байдаг. Тесла сүүлд 1.5 тэрбум долларын өрийг өсгөсөн нь хувьцааных нь багахын хувийг 0.5% -иар бууруулсантай холбоотойгоор хувьцаа эзэмшигчидтэй уулзсан байна. Элон Маскийн эсрэг хэзээ ч маргалдахгүй юм бол Тесла гайхуулах чадвартай гэж шинжээчид үзэж байна.


Уламжлалт бизнесийн хэмжүүрүүд хоцрогдсон бөгөөд хэт их итгэл үнэмшил, эсвэл дутуу үнэлэмжийг бий болгож болох учир Тесла шиг компаниудад төөрөгдлийн цөм нь байна. Зах зээлд Ихэнх манлайлагчдийн хэмждэг зах зээлийн хувь хэмжээ, зах зээлд эзлэх байр суурь нь зах зээлийн боломж болон аюулыг алдахад хүргэдэг хамгийн чухал зүйл юм.


Маск шиг зохион бүтээгчид өсөн нэмэгдэж буй инновацид тулгуурладаггүй боловч шинэ зэрэглэлийг бий болгох замаар дүрмийг бүхэлд нь өөрчилдөг. Ийм нөхцөлд бидний тогтоосон хэмжүүр ажиллахгүй.


Гэхдээ бүх сонгодог хэмжүүрүүдийг хөсөр хаях хэрэггүй. Тэдгээрийн үндсэн алдааг нь танин мэдэж хүлээн зөвшөөрч, шинэ цогц хэмжүүрээр нөхөх хэрэгтэй. Үндсэндээ бид бизнесийн хэмжүүрүүд дээрээ хоёр дахин илүү анхаарах хэрэгтэй. Өөрчлөлт хийхэд хамгийн тохиромжтой гэж үздэг зарим зүйлсээс дурдъя:


Зах зээлийн эзлэх хувь хамгийн өргөн хэрэглэгддэг ч буруу ашиглагддаг бизнесийн хэмжүүрүүдийн нэг юм. Өнгөрсөн тавдугаар сард Форбес Renault-Nissan 2017 оны 1-р улиралд дэлхийн цахилгаан тээврийн зах зээлд тэргүүлэгч байсан бөгөөд энэ нь Теслагаас 1,5 нэгжээр илүү байгаа юм гэсэн баримтаар Теслагийн урам зоригийг няцаахыг оролдсон. Модел 3-н нийт ашиг 2018 онд 25% өсөх бөгөөд энэ нь Модел S, X –тэй харьцуулбал Ford болон GM-ийн нийт ашгаас хоёр дахин их байгаа юм гэсэн хариуг Тесла өгчээ. Ашгийн хуваарилалт нь нэгжийн хуваарилалтаас илүү ашигтай байдаг.


Гэхдээ ашгийн хуваарилалтад дараах 2 чухал үндсэн асуудал бий: “Болоод өнгөрсөн зүйлд” биш “ирээдүйд болох зүйлд” анхаарах хэрэгтэй. Мөн анхаарлаа зах зээлд биш, өөрийн гүйцэтгэл болон өрсөлдөөндөө хандуулдах хэрэгтэй. Энэ илүү сайн үзүүлэлт боловч асуудлын нэг хэсэг хэвээр байна.


Хамгийн том асуудал бол “зах зээл”-ийн тодорхойлолт. Зарим нь Теслагийн зах зээлийг цахилгаан машин гэж тодорхойлдог. Харин зарим нь Тесла тансаг зэрэглэлийн машины зах зээлийг бут цохисон гэж хэлдэг. Модел 3 загвар нэг удаагийн цэнэглэлтээр 346 км замыг туулдаг, 100км/ц хурдыг 6 хүрэхгүй секундэд авдаг, автомат жолоодлогын горимтой, супер цэнэглэлтийн горимтой аж. Теслагийн автомашинуудын хамгийн гол үзүүлэлт аюулгүй байдал юм. Түүнчлэн тав тухыг дээд зэргээр хангасан байдаг. Бүтээгчид зах зээлийн үндсэн шугамыг бүдгэрүүлэхэд хуучин хэмжүүрүүд сайн ажиллахгүй. Энэхүү шийдэл нь зах зээлийн хувьцааны зах зээлийн өсөлтийн хувь хэмжээг нэмэгдүүлнэ.


Зах зээлд нэвтрүүлэх чадвар нь /зах зээлд байгаа хүмүүсийн хэдэн хувь нь таны бүтээгдэхүүнийг худалдаж авдаг вэ/ өргөн хэрэглэгддэг боловч төөрөгдүүлдэг хэмжүүр. Хэрэв та зах зээлд нэвтрүүлэх чадвар багатай бол илүү олон хүн бүтээгдэхүүнийг нь худалдан авах боломжтой гэж таамаглаж байгаа зах зээлд нэвтрүүлэх чадвар өндөртэй бизнесүүдийн эрсдэлтэй нүүр тулна. Зах зээлд нэвтрүүлэх чадварын гол асуудал нь дутуу үнэлдэг явдал юм. Энэ нь сэтгэл ханамжийг бий болгодог ба манлайлагчид боломж хардаг.


Салбарын бүтээгчдийн хувьд дутуу үнэлэх асуудал тодорхой байдаг. Тесла цахилгаан автомашиныг зах зээлд нэвтрүүлэх нь нэг зүйл. Харин тансаг зэрэглэлийн машин, аяллын машин гэх мэт зах зээлүүдэд нэвтрүүлэхээр бол зах зээлээ өргөжүүлж боломжийн үнэтэй Модел 3-ыг танилцуулах хэрэгтэй. Гэхдээ бүх хэрэгцээ шаардлага, эрсдлийг сайтар судлах шаардлагатай.


Салбар тодорхой бус бүтээгчдийн хувьд зах зээлд нэвтрэх чадварын үнэлгээг буруу гэж үзэх нь зүйтэй. Зах зээлийн өсөлтийн потенциал юмуу боломжит зах зээлийг тооцоолох нь тийм ч сайн зүйл биш. Яагаад гэвэл:


Нэгдүгээрт, өнгөрсөн жил хэрэглэсэн зүйлээ дахин худалдаж авахыг хүсэхгүй байгаа. Гүйлгээний талаарх мэдээлэл хүмүүсийн юу хүсч буйг биш, юу худалдаж авсныг хэлдэг. Борлуулалт эрэлттэй адил зүйл биш.


Хоёрдугаарт, зах зээлийн нэвтрэлтийг хувь хүний түвшинд биш, өрхийн түвшинд хэмждэг. Яагаад гэвэл хэн нэгэн кимчи авахад гэр бүлийнхэн нь бүгдээрээ иднэ гэсэн үг. Тиймээс хувь хүний мэдээлэл үнэ цэнэтэй. Өрхийн хэрэглээний талаас илүү хувийг нэг брэнд бүрдүүлж байвал тодорхой гэж тооцож болно.


Танай бүтээгдэхүүнтэй холбоотой асуудалтай үйлчлүүлэгчдийн хэдэн хувьд асуудлыг нь шийдэж чадна гэдгийг мэдэх вэ? Ихэнх компаниуд өөрсдийн бүтээгдэхүүн, салбарын ямар асуудлаа шийдэх гэж байгаа талаар сайн мэддэггүй. Дараа нь бид тэдгээрийн шийдэл, алдаа дутагдлын талаарх сэтгэл ханамжийг хэмжих хэрэгтэй. Энэ нь боломжийт зах зээлийг хэмжих найдвартай арга бөгөөд цаашид өсөж хөгжих боломжтой. Жишээ нь, 90 сая өрх гэртээ кофе чанагчтай гэж бодъё. Тэгвэл Starbucks, Keurig, Nespresso нарын үндсэн асуудал аяга кофе авах биш харин хамгийн төгс тохиромжтой кофег хүссэн үедээ, хаанаас ч авах боломжийг харуулж байна.


Салбарын бүтээгчид дэлхийг өөрчилдөг бөгөөд бид хэмжүүрээ тэднийг даган өөрчлөх шаардлагатай.


Эх сурвалж: hbr.org